Ahmet Kaya’nın “Bir Veda Havası” şarkısında “hoşça kal iki gözüm” diye seslendirdiği dizenin, gün gelip yakama yapışacağını düşünmüş değildim. Hayat her anıyla sınav; çalışmadığın, atladığın yerlerden seçilmiş kazık sorularla çıkar karşına. Benim için böyle oldu. Gözlerim pes etti, az daha farkına varmasam, hoşça kal diyeceklermiş.

Sıcacık çıtır ekmek, tam yağlı tulum peyniri ve bir salkım üzüm. Bunlar benim güz güzellerim. Bu üçlüyü hiçbir yemeğe satmam, birbirinden ayırmaya kıyamam.

Eylül, hasat ve bağ bozumu demektir. Arapça kökenli bir sözcüktür. Akatça ve eski Babilce’de hasat festivali anlamında kullanılmıştır. Hakkında en çok yazı yazılan, en çok resmi yapılan, şarkısı söylenen aydır. Sanatçıların gözde konusudur.

Jules Verne’in “80 Günde Devri Âlem” (80 Günde Dünya Turu) adlı kitabını okuduğumda Karaman Cumhuriyet İlkokulu’nda öğrenciydim. Kitaptan uyarlanan 1956 yapımı filmini de Eski Sinema’da izlemiştim. İlkokula mı gidiyordum, ortaokula mı hatırlamıyorum. Film, kitaptan daha çok etkilemişti beni. Sanki dünya turuna çıkan İngiliz Phileas Fogg değil de bendim. Filmin birçok sahnesi bugün bile hatırımdadır.

Necip Fazıl unutuldu mu diye sorsam, ilk tepki gösteren kişi yine Necip Fazıl olurdu. Yattığı yerden kalkmasa da gece rüyama girer, “Hiç unutulur muyum? Bunu bilmeyenin alnında ahmak yaftası asılıdır” diye hiddetlenir, bana kâbus yaşatır, kan ter içinde uyandırırdı.

Hazan, hicran, hüsran, hasret, hikmet, melâl, efkâr, âşina, sabır, sevda, idrak… Bu kelimeler şairlerin dilinden ve kaleminden en çok dökülen kelimelerdir. Ne yazık ki, bunların anlamlarını bilenlerin sayısı azalıyor. Şairler kenara çekilse, bu kelimeler hepten unutulacak, kökten kuruyacaklar.

Nobel edebiyat ödüllü Hint yazar Tagore “Her yeni doğan çocuk, Tanrı’nın bu dünyadan umudunu kesmediğini gösterir” demiş. Ben de elime geçen dergilere bakar, Tagore’un bu sözünü “Her yeni dergi, edebiyattan, güzel yazıdan umudumuzu kesmememiz için bize gönderilen mesajdır” diye takla attırırım.

Ömrümün ikinci yarısı uzun yolculuklarla geçti. Öyle dönemler oldu ki, bir kışı kar görmeden sıcak ve tropik ülkelerde geçirdim. Yağmur görmediğim yıllar da oldu. Anadolu’yu karış karış dolandım. Her seferinde yuvaya, Ankara’ya döndüm. Gezmekten bıkmayanlardanım. Kuş misâli, göçmenlikten yorulmayanlardanım. Haziran başında gittiğim Trakya’dan Ankara’ya henüz adım attım. Cep telefonuma bir mesaj düştü:

Bir gün bir balcıyla bir sirkeci aynı pazarda yan yana tezgâh açmışlar. Balcı suratsızın teki, somurtkanın önde gideni. Sirkeci ise güler yüzlü, sevecen ve neşeli. İki ayrı karakter, iki ayrı ürünle para kazanma derdinde.

Birey, kaybettiklerini unutmaz. Kayıplar geride boşluk bırakır. Anne, baba, evlat, kardeş kayıpları derin yaralar açar. Ticari yaşamdaki kayıplar ise bir çok kişi için yıkım demektir. Kişisel kayıplarımızın dökümünü sıralamaya kalksak, uzun bir liste ortaya çıkar. Bir de toplumsal kayıplarımız vardır. Bunların büyük bölümü manevi değerlerdir. Binlerce yıl boyunca damıtılarak oluşturulan toplumsal değerlerdir. Bunlardan hangileri kayıplara karıştı? Bu kayıpları arayanımız var mı?