“NUR” öyle bir hikaye ki içinden değil tam kalbinden Karaman geçiyor…
İğde kokusuyla başlayan bir kitap. İçinde onlarca çiçek, her sayfada farklı bir koku. Yunus Emre’nin erik ağacı bile var. Hem de çiçek açmış haliyle. Henüz meyvesi yok. Erenlerin malumu olan, Derviş Yunus’un dalına çıkıp, üzüm yediği erik ağacı. Okuyucu halden hale sokuyor. Aşık Nesimi gibi gâh gökyüzüne çıkarıyor gâh yeryüzünde gezdiriyor.
Öyle bir kitap ki Anadolu’nun kadim mekanlarına götürüyor. Bir Konya tasviri var ki, yürek dayanmaz. Şiiler gibi karalar bağlayıp ağıtlar yakılası bir durum. “Bursa gibi Konya da kaybolmuş.” Başka söze ne hacet! Bir Bursa’ya ağla, bir Konya’ya… Ağla, gözlerim ağla, kadim şehirlerin başına örülen çoraplara yana yakıla ağla…
“Şeyh Vefa Camii’nden çıktım, ayakkabılarımı bağlıyorum. Birden üstüme bir gölge düştü. Bağcık işi bitti, başımı kaldırıp doğruldum.
Aman Allah’ım!
Yahu arkadaş dünyada bu kadar güzel bir göz, güzel bir yüz olabilir mi?
İri hareli, uzun kirpikli ela gözler, hilal kaşlar; kaş dedikse hiçbir yanı alınmamış hilkatten böyle. Minik kalkık bir burun, zarif ağız ve çene. Koyu kestane gür saçlar parıl parıl o kuğu boyun üzerine dökülmüş.
Ne desem boş, bu güzelliği tarife dil yetmez. Bir de beyaz dişlerini, gamzelerini göstererek gülümsemez mi.
Toprak ayağımın altından kaydı, bayağı bir sallandım.
Gel de düşme.
Buğulu, esrarlı bir sesle konuştu. Ya Rabbi bu bir insan mı, yoksa melek mi?”
Kitap böyle başlıyor. Kitabın ana karakteri Mimar Nur Seçkin. Yukarıdaki paragrafta anlatılan dünya güzeli… Seçkin Holding’in patronunun kızı. İstanbul’un en güzel köşklerinden birinde doğup büyümüş. Ailesi Şeyh Vefa neslinden.
Kitap, usta yazar Mustafa Kutlu’ya ait. 2014 yılında yayımlanmış ve aynı yıl 5 baskı yapmış. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ne lâyık görülen Mustafa Kutlu’nun uzun hikayesine verdiği isim Nur. Sadece kahramanın isminden dolayı Nur olmadığını hemen anlıyorsunuz. Derinlikli bir kitap.
Bir Karaman filmi çekilecek olsa, benim önerim “Nur” olur. Karaman’ı tasvir edişi, çarşıdan pazardan yaptığı alışverişi öyle incelikli anlatmış ki, karşınızda bir mübarek belde, nur yüzlü insanlar… Tespih satılan cami önleri, cömert esnaflar…
“Kenar köşe bir mahallede, çok eski ve ufak bir mescitte, yine bir ikindi namazından sonra, beş altı kişilik cemaat dağılınca, yaşlı imama yaklaştım. Nurlar saçan bir yüzü vardı.
Tebessümle karşıladı beni.
Hal ehli biri idi yüzde yüz.
Bana hiç soru sormadı. “Var kızım” dedi. “Hiç olmaz mı?” Hafif Konya şivesiyle, o tatlı sesiyle. “Erenlerin hiçbir vakit kökü kesilmez. Cenab-ı Hakk’ın veli kulları her daim olacaktır. Konya’mızda şükür Allah’a bulunur elbette. Ama ben sana başka birini tavsiye edeceğim. Karaman’a gideceksin Virane Şeyhi Beşir Efendi’yi soracaksın. Tekkesi şehirden ıraktır biraz. Aldırma, yürü git. Cenab-ı Hak kalbini açık etsin, sana hidayet nasip etsin.”
Bu sevimli adamın elini öptüm. Çıkarken arkamdan seslendi. “Sabredeceksin, tekkeyi bekleyen çorbayı içer, unutma.” Teşekkür edip ayrıldım. İçimden “Yahu ne arayıp duruyorsun, işte şu adama bağlanıver gitsin. Kalp gözü açık biri. Nasıl anladı sabırsız olduğumu. Neyse gidelim, Beşir Efendi’yi bulalım.”
Mimar Nur Seçkin, Mevlana’nın diyarından yine Mevlana’nın çocukluğunun geçtiği bir başka diyara, Karaman’a gidecektir. Mevlana, Konya’dan Karaman’a, Mimar Nur, Konya’dan Karaman’a. Nasip meselesi. Hepimizin nasibi başka başka yerlerde.
“Nur Karaman’a varınca arabadan inmeksizin şehirde bir tur attı. Çok sevdi burayı. Ee, ne de olsa tarihi bir yer. Tarih iyidir. Sizi besler. Ağacın kökü ve gövdesidir. Siz o gövdeye bir dala tutunur gibi bağlanırsınız. Bu güvenlik demektir.
Yani yalnız değilsiniz.
Bir yaşlı adam gördü. Uzaktan ağır ağır geliyor. Arabayı kenara çekip indi. Yaşlı adam yaklaşınca selam verdi:
– Amca merhaba.
Adam dalgındı. Bir süre Nur’un yüzüne baktı, sonra kendine gelerek.
-Aleykümselam kızım. Kusura bakma, yaşlılık dalgınlık.
-Estağfurullah efendim. Ben bir adres soracaktım da.
-Buyrun.
-Virane diyorlar. Nerededir acaba?
Adam yine biraz duraladı, sonra:
– Ha! Sen medreseyi soruyorsun. Anladım. Kendi geldiği yolu işaret etti:
-Bak, bu yolu tutup gidecen. Hiç sapıverme, doğru git. Bir yarım saat sürer. Yol kenarındadır görürsün.
-Teşekkür ederim, sağ olun.
-Bir şey değil kızım. Hadi kal sağlıcakla.
Adam yoluna, Nur arabaya gitti.
Besmeleyi çekip sürdü.
Az sonra medreseyi gördü. Tipik bir Osmanlı işi, ufak ama zarif. Yenilenmiş, taşından tuğlasından belli. İki sıra taş bir sıra tuğla. Bu tarz yapıları seviyor.
Binanın güneş gören kısmında kimsecikler yok. İlerledi, baktı, mescidin gölgesinde birkaç adam taş kırıyor. Arabayı fark etmediler. Bir ses geliyor, ama ne?
Motoru durdurdu, camı açtı, ses meydana çıktı.
-Allah, Hu!
-Allah, Hu!
Bu sesle kalbi kanatlandı. İşte aradığı yer.
Taş kıranlara baktı. Beş çekiç aynı anda kalkıyor, aynı anda iniyor.
Bunlar taş kırmıyor, bayağı zikrediyor.
Nur’un gözlerinden yaşlar boşaldı.
Yeniden arabayı çalıştırdı, ana yoldan ayrılıp medreseye giden yola saptı, adamlara yaklaştı. Neden sonra onu fark ettiler.
Ses kesildi, çekiçler durdu.
Bir iriyarı, beyaz sakallı, yaşlı adam kalktı, onunla birlikte güneş yanığı yüzüyle bir adam daha kalktı. Nur arabayı durdurmuş ve inmişti.
Birbirlerine yaklaştılar. Yaşlı adam tebessümle:
– Hoşgeldiniz efendim, safalar getirdiniz.
– Hoşbulduk kolay gelsin.
Artık karşı karşıya duruyorlar. Nur sakallı olana bakıyor. Doksan-yüz kilo var ama sağlam. Yanaklar pembe, sakal bembeyaz, başta takke. Ve o harika tebessüm. Beşir Efendi bu olmalı.
– Efendim ben İstanbul’dan geliyorum. Beşir Efendi’yi soracaktım.
– Beşir benim. Hayırdır?
Nur bir an ne diyeceğini bilemedi. Sağa sola bakındı. İnsan zihni bize ne oyunlar oynar. Tam o sırada bir türkünün nakaratı indi zihnine “Diyeceğim çoktur ama pek kalaba yerdesin.”
– Efendim izniniz olursa biraz konuşmak isterim.
– Başımızın üstündesin kızım. Elbette. İçeri geçelim. Latif söyle kızlara birer ayran getirsinler. Kızım sen de arabayı güneşte bırakma, şu traktörün yanına çek. Nur o yana baktı. Bir büyük taraça. Altında bir iri minibüs, bir kamyonet, bir traktör. Arabayı çalıştırıp traktörün yanına çekti. Taraçanın gölgelediği geniş beton zemin medrese duvarı dibinden öbür uca ulaşıyor. Orada iki kadın yere serdikleri kalın bir naylon örtü üzerinde yün çırpıyorlar. Nur yeniden Beşir Efendi’ye doğru geldi.
– Özür dilerim, sizi bulacağımı sanmıyordum. Elim boş. Özür dilerim.
Beşir Efendi medrese kapısını gösterdi.
– Tasalanma kızım. Bir selam verdin o bize yeter. Şöyle bahçeye geçelim.
Geçiyorlar. Bahçe harika.”
Bu tekke Hacı İsmail Tekkesi. Nur burada günlerce kalıyor. Mustafa Kutlu, hikayecilerin şeyhi; Nur adlı hikayesinin can alıcı bölümünü Karaman’a ayırıyor.
Bir güzel yazardan bir güzel şehir anlatımı. Ahmet Hamdi Tanpınar ve Nurettin Topçu’dan selam bile var kitapta. Betonlaşmaya karşı dik duruşun cümleleri de unutulmamış.
Mustafa Kutlu, 2016’da, Edebiyat dalında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ne layık görüldü. Rahatsızlığı nedeniyle ödül törenine katılamadı.
Karaman’dan bir heyet oluşturulsa, Yunus Emre ve Türkçe yılı nedeniyle sizi ziyarete geldik diyerek Mustafa Kutlu’ya bir plaket ve Karaman’ın ürünlerinden hediye edilse olmaz mı? Hikaye filme çok uygun. Senaryo için izin istense, Karaman’ın nezaketli yüzü gösterilse olmaz mı?
Ben iflah olmaz bir iyimserim. Olsun isterim, keşke olsun. Ama bilirim ki olmaz. Karaman’da bu işe öncülük edecek kimseler çıkmaz. Tıpkı Sayın Ömer Dinçer’in bakan olduğu dönemde Mustafa Kutlu’yu Karaman’a davet edin önerisine kayıtsız kalan dönemin valisinin yaptığı gibi.
Milli Eğitim ile Kültür ve Turizm Müdürlüğü Mustafa Kutlu’nun Nur eserinin okunmasını teşvik edebilir, KMÜ Dil ve Edebiyat Fakültesi Öğrenci Derneği, kitapla ilgili okuma yapabilir. Hiçbir şey olmazsa da üç beş iyi okur, bu yazıdan sonra Nur’u okunacak iyi kitaplar listesine alabilir.