Deveye sormuşlar: “Neden boynun eğri?” “Nerem doğru ki!” demiş. Karaman’ı neden tanıtamıyoruz diye yakınanları dinledikçe bu sözü hatırlarım. Tanıtamazsınız kardeşim. Lafla peynir gemisi yürümez. Yöresel yemeklerini sunabileceği bir lokantası bile olmayan şehir kendini nasıl tanıtsın?
Kültür Sanat Muhabirleri Derneği’nin davetlisi olarak geçen hafta Çanakkale’deydim. Ankara ve İstanbul’dan bir grup gazeteciydik. Peyniri ve zeytini ile ünlü Ezine İlçesi’’nin şifalı suyuyla ünlü Kestanbol kaplıcalarında konakladık. Ezine Belediye Başkanı Güray Yüksel’in konuğu olduk.
Ezine 17 bin nüfuslu, denize kıyısı olmayan küçücük bir ilçe. Başkan Güray Yüksel bizi 22 Eylül Esentepe Sosyal Tesisleri’nde ağırladı. Sosyal tesiste yok yok. Belediyeye ait lokanta var ve orada yemek yedik. Çayımızı ve kahvemizi ise lokantanın bahçesinde içtik. Lokanta ahşap, taş karışımı, modern mimarisiyle dikkati çeken küçük bir yapı. Tertemiz bir mutfak ve güler yüzlü bir mutfak ekibi…
Yemekler servis edilirken Karaman aklıma düştü. Ezine nere, Karaman nere! Küçük bir ilçe belediyesi lokanta açmış, üç yıldır hizmet veriyor. Lokantada ve önündeki geniş bahçesinde boş masa yok. Serin havaya rağmen müşteri çok. Ezineliler gurur duyuyor olmalı. Emeği geçenleri yürekten kutlarım. 200 bini aşmış nüfusa sahip Karaman’da belediye bir lokanta bile açamadı. Karaman yemeklerinin ikram edileceği bir lokanta açmak çok mu zor?
Size müjdeli haberler vermek, Karaman’ın coğrafi işaret alacağı yeni ürünlerini duyurmak yerine, bu tatsız eleştiri de neyin nesi? İllaki bir yerlere dokunduracağım, birilerinin canını sıkacağım (!) Ne yapıyım, başkaları överken bana da eleştirmek düşüyor. Karaman’da belediye lokanta açsa bana ne, açmasa bana ne! Karaman’a kırk yılda bir geliyorum, çok kalmıyorum. Et yiyeceksem Sertavul’a, balık yiyeceksem Narlıkuyu’ya gidiyorum. Şehir içinde de yemeğini beğendiğim birkaç lokanta var. Kahvaltıları saymazsak yediğim yemek sayısı üç beş öğünü geçmiyor.
Boğazlar meselesini çok önemli görürüm. İnsanın en temel üç ihtiyacından biri yemek. Yemek aynı zamanda kültür. Lokanta da boğazlar meselesinin önemli maddesi. Karaman’da yerel lezzetlerin sunulduğu bir lokanta olmaması konusunu ayrıca değerlendireceğim. Milletvekili adayları her konuda vaatte bulundular, maalesef yemek meselesini unuttular. Yemek işi bazıları için basit görünse de, işin aslı hiç de öyle değil.
Müjdeli Haberler
En çok okunan yazılarım arasında yeme içme konuları ilk sırada. Hepimiz ağzımızın tadı bozulmasın isteriz. Çocuklukta tattığımız lezzetleri unutmayız. Herkesin hafızasında sevdiği bir yiyecek var. Lezzetler bize annemizi, ailemizi, hısım akrabayı ve memleketi hatırlatır.
Karaman, Vali Tuncay Akkoyun’un göreve başlamasıyla birlikte coğrafi işaret konusunda atağa geçmişti. Vali Akkoyun, geçen yıl gerçekleştirilen ‘Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Tescil Çalışmaları Değerlendirme Toplantısı’nda şunları söylemişti:
“Coğrafi işaret tescili ile geleneksel ürünlerimizin unutulmasının, kaybolmasının önüne geçeceğiz. Karaman’ın birçok yöresel ürünü coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı tescil potansiyeline sahip. Coğrafi işaret tescili sayesinde ürünlerimizin kalitesini koruyacak, taklit edilmesinin önüne geçecek, yerel üretim, kırsal kalkınma ve ilimiz turizmini desteklemekle birlikte ülkemizin millî ve kültürel değerlerine katkı sağlamış olacağız. Coğrafi işaret tescili ile geleneksel ürünlerimizin unutulmasının, kaybolmasının önüne geçeceğiz. Yakın zamanda gerek gıda gerekse tekstil ürünlerimiz olsun birçok yöresel ürünümüz için coğrafi işaret tescili başvurumuzu gerçekleştireceğiz.”
Vali Akkoyun’un bu sözleri toplantı salonunda kalmadı. Bazı ürünlerle ilgili çalışmalar tamamlandı ve Türk Patent Kurumu’na resmî coğrafi işaret ve geleneksel ürün başvuruları yapıldı.
Karaman’ın Türk Patent Kurumu’ndan coğrafi işaret tescili beklediği ürünler şunlar:
1- Karaman Şebit Pilavı:
2 Mayıs 2023 tarih ve 148 Sayılı Resmi Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni’nde yayımlandı.
2- İlisıra Dolması:
1 Mart 2023 tarih ve 144 Sayılı Resmi Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni’nde yayımlandı.
3- Karaman Kırma Böreği:
15 Şubat 2023 tarih ve 143 Sayılı Resmi Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni’nde yayımlandı.
4- Guymak Tatlısı:
15 Şubat 2023 tarih ve 143 Sayılı Resmi Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni’nde yayımlandı.
5- Kazımkarabekir Kabak Çekirdeği:
1 Aralık 2022 tarih ve 138 Sayılı Resmi Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni’nde yayımlandı.
Daha önce Divle Obruğu Tulum Peyniri, Ermenek Helvası, Ekşikara Üzümü, Başyayla Karın Kaymağı ve Taşkale Halısı Karaman’ın coğrafi ürünü olarak tescillenmişti. Görünen o ki, tescilli ürün sayımız önümüzdeki günlerde 10 olacak.
Not: Türkçe Sözlük’te ‘şebit’ sözcüğü yok, ‘şepit’ var. Şepit sözcüğü ‘hamurdan çok ince açılarak sacda pişirilen ekmek’ diye tanımlanmış. Türk Patent Kurumu’na başvuru yapılırken ‘şepit’ yerine ‘şebit’ sözcüğünün yazılması bilinçli bir tercih olmalı. Türkçenin başkenti olduğunu iddia eden şehirden yanlış sözcük çıkacağına ihtimal vermem.
Ahmet Tek