Bu vebalin yüküne dünya dayanmaz. Taciz, acziyete düşürmektir. Güçsüz görülene, kendini güçlü görenin uyguladığı zorbalık biçimidir.
Taciz kelimesi Arapça’dan dilimize geçmiştir. Bazı insanların dilinde, elinde ve davranışlarında ömür sürüyor. Kanlı, canlı. Yok olacak gibi değil.
Taciz, rahatsız etmek, huzursuz kılmak, sıkıntı vermek, canını sıkmak, tedirgin etmek demektir. Acz ve tecavüzle aynı ağacın meyvesidir.
Taciz denilince ilk çağrışım cinsel tacizdir. Bu kavram, cinsel saldırıyı, yani kişinin istemediği halde fiziksel olarak cinsel davranışlara maruz kalmasını akla getirir.
Oysa cinsel taciz cinsel taleplerde bulunma, sözel saldırı, çalışanın dış görünüşüne, özel yaşamına yönelik yorumlarda bulunma, cinsel içerikli şakalar yapma, uygunsuz görüntüler, videolar paylaşma, davetkar mektuplar, mesajlar, e-postalar gönderme, ıslık çalma, uygunsuz jest ve mimikler, çalışanın cinsiyetine yönelik hakaretlerden oluşur.
İşçiyi rahatsız eden amaçlı ve bilinçli yöntemler taciz olarak adlandırılabilir. Ama günümüzde mobing kelimesi tercih edilmektedir. Nezaketsizlik bile taciz ya da mobingdir.
Taciz ve mobingin bulaşmadığı çalışan yoktur. İş hayatının hangi kademesinde olursa olsun, taciz ateşinden bir yanı yanmamış kişi yoktur. Kariyer basamaklarını çıkabilmek için mobing ve taciz bariyerlerini kazasız belasız geçmek gerekir.
İş yeri tacizleri ve mobingle ilgili gelişmiş ülkelerde araştırmalar yapılmaktadır. Ortaya çıkan sonuç, insanlık adına utanç belgesidir. Rakamlar ürkütücü boyuttadır. Taciz ve mobing kadın, erkek ayırt etmeksizin herkesi kapsıyor. Türkiye’de bu konuda yapılmış geniş kapsamlı bir araştırma olmamış.
Kayıt dışı faaliyet gösteren iş yerlerindeki hak, hukuk ve insanlık dışı muameleleri bir yana bırakalım. Anlı şanlı işletmelerde, kamuya ait iş yerlerinde çalışanlardan haberimiz var mı?
Ücretler iyi ve düzenli ödeniyorsa o iş yeri makbul, çalışan şanslı kabul ediliyor. İşçi hakları, moral motivasyon, huzur, güven hatırlanmıyor.
Bir işveren, üretilen üründeki en küçük hata ve kusuru gidermek için servet döküyor. Makineler değişiyor, üretim süreci sil baştan gözden geçiriliyor, yüksek ücretlerle uzmanlar çağrılıyor. Sorun çözümlenmeden işverenin gözüne uyku girmiyor.
Ürüne gösterilen hassasiyeti işçi için göstermek çok mu maliyetli? İşçi, emeğini kiraladığı çalışanının her türlü sorumluluğunu üstlenmiş kişi değil midir? İşçi, işverene emanet değil midir?
Tacizin tahribatı öyle büyük ki… Kaygı, depresyon, uyku bozuklukları, korku, yalnız kalamama, kabuslar, çaresizlik, umutsuzluk, suçluluk, öfke, duygusal iniş çıkışlar… Bunlar tacize uğrayanlardaki yıkımın uzmanlar tarafından tespit edilmiş yansımalarından bir demet.
Asgari ücret için görüşmelere başlandı. İşçi ve işveren temsilcileri bir bakanlığın gözlemci olarak katıldığı toplantılar sonucu 2021 yılı için asgari ücret konusunda bir rakam belirleyecekler.
Asgari ücret benzeri görüşmeler, işçilerin asgari iyi koşulları için yapılamaz mı? İnşallah bir gün işçi ve işveren temsilcilerinin, iş yerlerinde taciz ve mobinge önlem için toplantılar düzenleyeceklerine ilişkin haberler duyarız.
(Devam Edecek)
Ahmet Tek