Türk Patent ve Marka Kurumu, coğrafi işaretli Mut zeytinyağının Avrupa Birliği tarafından koruma altına alındığını duyurdu. Türkiye’nin Avrupa Birliği’nde tescillenen coğrafi işaretli ürün sayısı 38’e ulaştı.
Bu haberi okuyunca büyük bir müjde almış gibi sevindim. Ama sürpriz olmadı. Beklediğim haberdi. İlk ürün hasadından önce tescillenmesi üreticiler için büyük moral kaynağı olacaktır.
Karamandan.com’da, 7 Haziran 2024’te “Türkiye’nin en lezzetli zeytinyağı Karaman’da” başlıklı bir yazım yayımlandı. Fikret Kızılok’un “Yıllar geçse de üstünden /Bu kalp seni unutur mu?” şarkısını hatırlatarak, şunları yazmışım:
“Bir dilim kızarmış çıtır ekmeği zeytinyağına bandırıp sünger gibi içini doldurduktan sonra ağzıma atıyorum. Aldığım lezzeti nasıl anlatırım, sözcüklere nasıl dökerim diye düşünürken, Fikret Kızılok’un şarkısı yine beni buldu ve dilime dolandı. Yazının başlığı böyle ortaya çıktı.
Zeytinyağı severler, damak tadına önem verenler, Torosların esintisinde serinlemek isteyenler, ağzınıza layık lezzet yolculuğuna hazır mısınız?”Bu haberi kaçırmayın Türkiye’nin En Lezzetli Zeytinyağı Karaman’da Devamını Oku
Mut’ta gittiğim bir zeytinyağı fabrikasını anlattığım yazıda, “bizi zeytin, kayısı ve kiraz karışımı kokular karşıladı. Havanın sıcaklığına rağmen koku ağır değildi. Meyvemsi tazelik hissediliyordu.” demişim. “Mutuna” markasıyla üretim yapan fabrikanın sahibi Fatih Kaan Tuna ile tanışmış, ondan zeytinyağı hakkında bilgiler almıştı. Mut’ta daha önce, 2016’da Mustafa Şentürk’ün daveti ile İzorya Tesislerini gezmiştim.
Fatih Kaan Tuna, zeytinyağı tadımcısıymış. Babası zeytinci ve zeytinyağı üreticisiymiş. Zeytin işiyle tanışması 12 yaşında başlamış. Taş değirmenleri görmüş. Sonra da babasından işi devralmış. Tesisi genişletmiş, modern makineler almış. Hollanda, Almanya ve Fransa başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesine zeytinyağı göndermişler.
Fatih Tuna, “Burada bir anlamda Torosların kokusunu ve esintisini şişeliyoruz” demiş, sonra Mut zeytinlerinin özelliklerinden söz etmişti. Mut’ta mikroklima özelliği sayesinde zeytine zarar verecek tüm etkenler ortadan kalktığı için zirai ilaç kullanımına gerek duyulmuyormuş. İklim özellikleri zeytinin erken olmasını ve bölgede üretilen zeytinyağındaki asit oranının sıfıra yakın çıkmasını sağlamaktaymış. Fenolik bileşenler açısından da oldukça zenginmiş.
Fatih Tuna’dan aldığım ayrıntılı bilgileri şöyle özetlemiştim:
Mut zeytinyağının özellikleri şunlarmış:
• 1. Taze ve Taze: Mut zeytinyağı, taze ve taze zeytinlerden elde edilir. Bu, daha zengin bir tat ve aroma profili sağlar.
• 2. Düşük Asit Oranı: Kaliteli zeytinyağları genellikle düşük asit oranına sahiptir. Mut zeytinyağı da genellikle düşük asit içeriğiyle tanınır.
• 3. Yoğun Aroma: Mut zeytinyağı, karakteristik zeytinyağı aromasına sahip olmalıdır. Bu aroma genellikle meyvemsi ve baharatlı notalara sahiptir.
• 4. Acılık ve Acımsılık Dengesi: İyi bir Mut zeytinyağı, dengeli bir acılık ve acımsılık profiline sahiptir. Bu, zeytin çeşidine ve hasat zamanına bağlı olarak değişebilir.
• 5. Renk: Mut zeytinyağının rengi genellikle yeşilimsi altın renginde olabilir. Renk, zeytin çeşidine, hasat zamanına ve işleme yöntemine bağlı olarak değişebilir.
• 6. Düşük Yağ Yanma Noktası: Mut zeytinyağı, düşük yağ yanma noktasına sahiptir. Bu da yüksek sıcaklıklarda kullanılmaması gerektiği anlamına gelir. Daha çok salatalar, mezeler ve hafif pişirme yöntemleri için tercih edilir.
• 7. Besleyici Değer: Zeytinyağı, sağlıklı yağlar açısından zengin bir kaynaktır. Omega-3 yağ asitleri ve antioksidanlar gibi besleyici bileşenler içerebilir.
• 8. Sağlık Yararları: Mut zeytinyağı, kalp sağlığı için faydalı olan tekli doymamış yağ asitleri içerir. Ayrıca antioksidanlar ve anti-enflamatuar özelliklere sahiptir.
Mut Zeytinyağı, Mut Ticaret ve Sanayi Odasının 2015’te yaptığı başvuru üzerine Türk Patent Kurumu tarafından 17.07.2018’de coğrafi işaretli ürün olarak tescillenmiş. Mut zeytinyağını ilk keşfedişim böyledir.
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) Karaman İl Koordinatörü Özgür Öztürk’ü ziyaretimde destekledikleri projelerden söz etti. Anlatmakla yetinmedi, Pangea Tarım’a ait, Karaman Organize Sanayi Bölgesindeki “Elia Olives & Olive oils” markasıyla üretim yapan tesislere götürdü.
Burada ‘zeytin sütü’nün tadına bakmış, “İşte bu. Türkiye’nin en lezzetli zeytinyağı bu olmalı” demiştim. Firmanın ortaklarından Recep Ertap Mut zeytinlikleri ile Karaman zeytin bölgeleri arasındaki farkları sıralamış, yağ kalitelerini ve özelliklerini anlatmıştı. Recep Ertap’ın iddiası, Karaman’ın Göksu Taşeli havzasında yetişen zeytinlerden 0,3’lük asit oranıyla Türkiye’nin en kaliteli zeytinyağı üretiliyor.
Yazı şu paragrafla bitiyordu: “Türkiye’de üretilmiş en aromatik ve kompleks lezzeti olan zeytinyağını Karaman’da tattım. Zeytinler Göksu Taşeli havzasına ait, tesisler Karaman Organize Sanayi’de…”
Mut’u tebrik ederim. Bir başarı hikâyesi yazdılar. Onlarca fabrika zeytinyağı üretiyor. Türk Patent ve Marka Kurumu, Mut’un başarısını resmî sitesinde şöyle duyuruyor:
“Mut Zeytinyağı ve Kırkağaç Kavunu, Avrupa Birliği’nde tescillenen 37. ve 38. coğrafi işaretli ürünlerimiz oldu! Anadolu’nun bereketi, eşsiz lezzetlerimiz artık Avrupa’da resmen tescilli.
Bu başarı; üreticimizin emeği, toprağımızın kıymeti ve medeniyetimizin mirasıdır. Coğrafi işaretli ürünlerimizi küresel ölçekte markalaştırmaya kararlılıkla devam edeceğiz.
Avrupa Birliği’nde tescilli coğrafi işaretli ürünlerimiz:
1. Gaziantep Baklavası
2. Aydın İnciri
3. Malatya Kayısısı
4. Aydın Kestanesi
5. Milas Zeytinyağı
6. Bayramiç Beyazı
7. Taşköprü Sarımsağı
8. Giresun Tombul Fındığı
9. Antakya Künefesi
10. Suruç Narı
11. Çağlayancerit Cevizi
12. Gemlik Zeytini
13. Edremit Zeytinyağı
14. Milas Yağlı Zeytini
15. Ayaş Domatesi
16. Maraş Tarhanası
17. Edremit Körfezi Yeşil Çizik Zeytini
18. Ezine Peyniri
19. Safranbolu Safranı
20. Aydın Memecik Zeytinyağı
21. Araban Sarımsağı
22. Osmaniye Yer Fıstığı
23. Bingöl Balı
24. Bursa Şeftalisi
25. Hüyük Çileği
26. Bursa Siyah İnciri
27. Söke Pamuğu
28. Manisa Mesir Macunu
29. Gaziantep Menengiç Kahvesi
30. Silifke Yoğurdu
31. Aydın Memecik Zeytini
32. Erzincan Tulum Peyniri
33. Aydın Çam Fıstığı
34. Afyon Pastırması
35. Afyon Sucuğu
36. Antep Fıstık Ezmesi
37. Mut Zeytinyağı
38. Kırkağaç Kavunu.
Bir gün Karaman’dan da bir coğrafi işaretli ürünümüz AB tarafından tescillense ne güzel olur. Sizi bilmem ama ben öyle sevinirim, öyle sevinirim ki!
Mut’ta büyük sevinç yaşanıyor. Bir yıldır bugünü bekliyorlardı. Karaman’ın, bazı mahallelerinde asfalt için belediyeye teşekkür pankartları asılırken, yanı başındaki ilçe bir başarıyı kutluyor. İnşallah Karaman’ın da kendi parasıyla dökülen asfaltı başarı olarak göreceği günler yerini gerçek sevinçlere bırakır. Asfalt için teşekkür geçen yüzyılın simgelerinden. Şehirler ve yöneticileri artık yeni, modern, sosyal ve kültürel hizmetleriyle görünür olmaya çalışıyor.