Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Yunus Emre yılı kapsamında Türkiye’deki üniversiteler arasında bir ilke imza attı. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ile Dil ve Edebiyat Topluluğu’nun ortaklaşa düzenlediği “Yunus Emre Okumaları”nın ilki 13 Şubat 2021 Cumartesi günü yapıldı. Böylece KMÜ, Türkiye’de Yunus Emre okumaları yapan ilk üniversite oldu.
KMÜ Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı İdris Nebi Uysal ile Topluluk Başkanı Kahraman Şirin’in yönlendiriciliğinde icra edilen Yunus Emre Okumaları’nın ilkinde “Söz” şiiri yorumlandı.
“Keleci bilen kişinin yüzünü ağ ede bir söz
Sözü pişirip diyenin işini sağ ede bir söz
Söz ola kese savaşı söz ola bitire başı
Söz ola ağılı aşı bal ile yağ ede bir söz” diye başlayan meşhur şiir, mübarek üç ayların ilk gecesinin ikramı oldu.
Her Çağın Söz Bildirisi
Prof. Dr. Uysal’ın anlatımı ve açıklamaları, Yunus’un evrensel hitabının yedi asır sonra bile ne denli etkili olduğunu gösterdi. Güncel ifadeyle “Söz Bildirisi” olarak adlandırabileceğimiz şiirden sonra gönüllerimiz “Yundu, yıkandı”
Sayın Uysal, internet ortamındaki katılımcıları, “Eline, diline, beline sahip ol” (EDEB) şeklinde özetlenen ve insanın insanlıktan çıkmasının önündeki en önemli üç bariyerden biri olan söz eyleminin katmanlarına çıkardı, derinliklerine indirdi.
Sözünü bilen kişinin, bir sözle yüzünün ağardığını, sözü ölçüp tartarak söyleyenin işinin sağlam, savaşı kesenin de başı kestirenin de, ağılı aşı bal ile yağa çevirenin de yine söz olduğu gerçeğini şiir eşliğinde bir kez daha hatırladık.
Bazı kelimelerin kök anlamlarını da açıklayan Sayın Uysal, okuma kelimesinin hisse, nasip manasına da geldiğini bildirdi. Uysal, Karaman’da kullanılan “ok atma” deyiminin kura çekmekle, “okuntu”nun çağırmak ve davet etmekle eş anlamlı olduğunu söyledi. Sayın Uysal, lafla söz arasında da fark olduğuna dikkati çekerek, lâfın söze göre daha aşağıda bir anlam taşıdığını vurguladı.
Can Ahmed’den Sürpriz
Yunus Emre Okumaları’nın bir de sürprizi oldu. KMÜ öğrencisi Can Ahmed, Yunus Emre’den “Hak Bir Gönül Verdi Bana” ilâhisini okudu. “Geceden nasibin ne oldu?” derseniz, “susmanın altın”, konuşmak zorunda kalanın “az ve öz söz” öğüdünü rehber edinmesi gerektiği olmuştur.
Söz şiiri okunurken “Ey İman Edenler! Yapmayacağınız şeyi niçin söylersiniz?” mealindeki Saf Sûresi, 2. ayetteki emir, Yunus’un dizelerinin ilham kaynağı olabilir mi diye düşünmeyen kalmamıştır.
İlk günün katılımcı sayısı 78 oldu. Katılanlar arasında, isimlerini alabildiklerim Eskişehir’den araştırmacı yazar Mustafa Özçelik, Necmettin Erbakan Üniversitesi Eski Türk Edebiyatı Hocası Doç. Dr. Vesile Albayrak, KMÜ Türk Dili Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Zeynep Koyuncu, Yazar Burhanettin Saygılı ve Cahit Suci oldu.
Turan Hoca’dan Karaman’a Veda
Programa, son dakikalarda Prof. Dr. Turan Karataş da dahil oldu. Önce Karaman için üzücü bir haberi vermek zorundayım. Uzun yıllardır KMÜ Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı olarak görev yapan Turan Hoca, artık Ankaralı. Turan Karataş Hoca, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi’ne geçti. Kendilerine ve ailesine hayırlı olsun.
Yunus Emre Okumaları’nda Turan Karataş Hoca’nın Hece yayınlarından çıkan Yunus Emre Divanı takip ediliyor. 15 günde bir kez yapılacak olan Yunus Emre Okumaları’nın ikinci konuşmacısı Sayın Karataş olacak.
Okumalardan sonraki sohbette Sayın Vesile Albayrak’ın, “Yunus Emre’nin kelime kadrosunun ne kadarı yaşıyor?” sorusu çok önemliydi. Bu konuda yüksek lisans veya doktora çalışması yapılabileceği konusunda görüş birliğine varıldı. Keşke bir “Yunus Emre Sözlüğü” hazırlansa. Bu sözlüğün doğum yeri Karaman olsa. Ah keşke!
Yunus Emre Okumaları, bahar ve güz dönemi şeklinde planlanmış. Şubat’ın 13’nde başlayan etkinlik, her 15 günde bir olmak üzere şehirden veya şehir dışından bir araştırmacı, akademisyen veya eğitimcinin misafir olarak katılımıyla Haziran’a kadar devam edecek. Yazın ara verilecek ve Eylül’de yeniden başlayacak.
Daha önce de yazmıştım. Bir kez daha tekrar etmek istiyorum. KMÜ Edebiyat Fakültesi Yeni Türk Dili Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İdris Nebi Uysal’ın başında olduğu programa katılmanızı öneririm. Yunus Emre’yi sevenler ve tanımak isteyenler için bulunmaz fırsat.
İlâhi kitabın kokusunun sindiği her söz güzeldir. Kur’an’ın bir anlamının da okumak olduğunu düşününce, Kur’an’ın izindeki her okuma, yolumuzu aydınlatan birer yıldız ve son yolculuğa kadar dosdoğru gitmekten saptırmayan pusuladır. Şiirler düşüncelerimizin gökkuşağıdır, gönlümüzün hüznüdür, tek kişilik evrendir. İçinde gül kokusu taşıyan her mısra bizi ötelerin ötesine götürür. Zaten şiir az kelimeyle çok şey söyleme sanatı değil midir?
Ahmet Tek