Karaman'da Çekilen İki Filmden Acı Hatıralar; "Ölü bu şehir, ölü!" diyen ünlü yönetmen kimdi?

Karamandan.com’un 21 Ağustos’ta yayınladığı onlarca haber içinde en çok okunan ve hakkında yorum yapılanı tahmin etmek zor değil.

Kanımca, “Karaman’da çekilecek sinema filmi için oyucu aranıyor” başlıklı haber açık ara birinciliği almıştır. Sosyal medya ifadesiyle bu haber o günün trendi olmuştur.

Habere göre, önümüzdeki ay Karaman şehir merkezi ve Taşkale köyünde çekilmesi planlanan sinema filmi için oyuncu seçmeleri yapılacakmış. Kaç kişi başvuracak, merak ediyorum. Görünür olmak, daha çok kişi tarafından fark edilmeyi istemek günümüzün kronik hastalığı. Bağımlılık gibi, tedavinin sonuç vermediği bir vaka.

Karaman’da ilk kez film çekilecek sanmayın. Daha önce de film çekildi. Hem de iki ünlü yönetmen, Karaman’ı film mekânı olarak tercih etti. Ancak iki yönetmen de Karaman’da hayal kırıklığı yaşamış.

Memduh Ün

Önce filmleri, yönetmenleri ve sanatçıları, sonra yönetmenleri hayal kırıklığına uğratan nedenleri hatırlayalım.

Yıl, 1987. Ünlü yönetmen Memduh Ün, senaryosunu yazıp yönetmenliğini üstlendiği altı bölüm olarak TRT 1 ekranlarında yayınlanan “Gönül Dostları” adlı dizi filmin bir bölümünü Karaman’da çekti.

Filmin mekânı Karaman Lisesi, başrol oyuncuları Tamer Yiğit ve Fatma Girik’ti. Karaman Lisesi eski Müdürü ve Karaman İl Kültür ve Turizm eski Müdürü Dindar Dilbaz, olayın tanığı. Dindar Dilbaz’ın bana gönderdiği metni paylaşıyorum:

Dindar Dilbaz

“Daha önce kaç defa anlattım bilmiyorum ama bir kere daha dile getirmekte fayda var zannediyorum.

Bir bölümü Karaman’da çekilen, yönetmenliğini Memduh Ün’ün yaptığı, başrollerini Fatma Girik ve Tamer Yiğit’in paylaştığı “Gönül Dostları” adlı dizi film vardı. Ben, dizinin çekildiği vakit Karaman Lisesinde görevdeydim.

Bir gün erken saatlerde okulun önünde dalgın oturan ve durmadan “Allah, Allah!” diyerek, hayret ifadesi fısıldayan Memduh Ün’e sordum:

-Hayırdır Memduh Bey, bu hayretiniz niye?

Verdiği cevap Karaman ve Karamanlı için çarpıcı ve acıklıdır.

Yahu bu şehir ölü, ölü bu şehir. Ben bu dizinin birinci bölümünü Mardin’de çektim. Çekimi izlemeye gelen Mardinlileri ancak jandarma ile kontrol edebildik. Şuraya bak. Bir haftadır buradayız. Tüm şehir burada çekim yaptığımızı biliyor. Tek kişi görmedim. Bir haftadır düşünüyorum, şehir halkı çok modern de bizleri rahatsız etmemek için mi gelmiyorlar. Sonra bakıyorum halkın modernlikle ilgisi yok, basbayağı kırsal şehir ve kırsal halk. Ölü toprağı serpilmiş halkın üzerine, ölü toprağı…

Dindar Dilbaz, “duyduğum cümleler bunlardı” diyor. Yıllardır başını kitaplardan kaldırmayan, Karaman’ın münzevisi Dindar Dilbaz, birikim ve gözlemini harmanlayıp bir sonuç çıkarmış: Karaman’ın sosyal ve kültürel temeli zayıf.

Rahmetli Memduh Ün’ün, birkaç gün kaldığı bir şehire ait böylesine ağır cümleler kurmaya hakkı olmadığını düşünüyorum. Memduh Ün, üç günde “Karaman kırsal şehir, halkı kırsal” yargısına nasıl varmış olabilir? Şehrin üzerinde bir ölü toprağı olduğu düşüncesinde haklı olabilir. Çünkü şehir aidiyeti körelmiş durumda. Halkın büyük bölümü için şehrin hiçbir sorunu “sorun” değil.

Rahmetli 9.Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in, “Meseleleri mesele etmezseniz ortada mesele kalmaz” sözünün gerçek kimliğine kavuştuğu şehirler arasında Karaman’ı ilk sıraya koyabiliriz. Karaman’da her sorun basit, önemsiz, büyütmeye değmez biçiminde görülüyor. Sorunlar takıntı haline getirilmiyor. Sizce de böyle değil mi?

Yıl, 2007. Bu kez, Zülfü Livaneli’nin aynı adlı romanından uyarlanan ve yönetmenliğini Abdullah Oğuz’un yaptığı “Mutluluk” filminin ilk çekimleri Karaman’da yapılacaktır.

  • Filmin başrol oyuncuları Özgü Namal, Talat Bulut, Murat Han ve Lale Mansur. Film, Karapınar’daki Meke Gölü’nden çarpıcı görüntülerle başlar. Filmin bir bölümünde Özgü Namal, Taşkale’de bir ahıra kapatılır.

Yazıya devam etmeden önce lütfen internetten “Mutluluk” filminin ilk beş dakikalık bölümünü izleyin.

Abdullah Oğuz’u üzen konu ise film çekimi öncesinde Karaman Valiliğine gönderdiği dilekçesine verilen yanıt olmuş. Bu konuyu “Karaman Bakış” adlı dergide, filmin gösterimde olduğu dönemde yazmıştım.

Abdullah Oğuz

Özetle, Valilik filmin konusunu soruyor. Filmin konusu iletiliyor. Kitabı okuyanlar veya filmi seyredenler hatırlamıştır. Ben spoiler verip, bilmeyenlerin ağzının tadını bozmayım. Bu kez valilikten gönderilen cevabi yazıda, “Şehrimizde ensest ilişki ve kan davası olayları yoktur” deniliyor.

Anlaşılan film ekibine ve film çekimine olumsuz tavır alınıyor veya ilgi gösterilmiyor. Filmden, konudan ve film ekibinden kimsenin haberi olmuyor.

Yazım üzerine dönemin Valisi, beni arayıp yazışmaların bürokratik akış içinde yapıldığını, konudan haberinin olmadığını söyledi. Vali, Abdullah Oğuz’u Karaman’a davet etti. Ancak Abdullah Oğuz, Vali’nin gönderdiği davet içeren yazısına yanıt vermedi.

Karamandan.com’daki haberde, Karaman’da film çekimi ve bu filmde rol alacak oyuncular için seçme yapacağını duyuran yapımcı firma, filmin adı ve konusu hakkında bilgi vermemiş. İnşallah altından bir çapanoğlu çıkmaz. Yoksa birçok kişinin artistlik hevesi kursağında kalır. Umutların suya düşmesi, birçok kişi için servet kaybı hükmündedir.

Not: Ermenek’te 2018’de çekilen ve yönetmenliğini Durmuş Akbulut’un yaptığı “Kiraz Mevsimi” filmini unutmadım. Filmi izledim ama kamera arkasına ait bilgim olmadığı için filmi yazıya dahil etmedim. Ermenek’i Karaman’dan saymadığımdan değil.

Bir Hatırlatma: Akçaşehir Belediyesi’nin Kısa Film Yarışması için geri sayım başladı. Belediye Başkanı Soner Yeşildaş, 4 Eylül’de yapılacak Altın Elma Film Yarışması ve festival için hazırlıkların sürdürüldüğünü bildirdi.

Daha önce açıklandığı gibi, Türk Sineması’nın Sultan’ı Türkan Şoray, festival kapsamında Akçaşehir’e gelecek. Lütfen küçümsemeyin. Çünkü o hâlâ sinemamızın Sultan’ı. Bir başka Türkan Şoray’ımız yok. Hoş gelsin, hoş gitsin. Aktekke Camisi ve Yunus Emre Türbesi ziyaretleri mutlaka programa alınsın. Sadece elmayla karşılayıp elmayla uğurlamayalım.