Yunus Emre yazılarıma okurlardan olumlu dönüşler alıyorum. Yunus Emre ile ilgili yazılara daha çok yer verilmesini isteyen, geçmişteki Yunus Emre etkinliklerini anlatan, Yunus Emre Anma Yılı’na özgü öneride bulunan okurlar oluyor. Onlara teşekkür ederim. Yunus Emre yazılarım devam edecek inşallah.
Karaman basınında Yunus Emre üzerine haber ve makalelere yer verilmediğine ilişkin yakınmamdan sonra, konunun uzmanı, saygıdeğer hocamız Prof. Dr. İdris Nebi Uysal’ın ‘vay canına’ dedirten çok ilginç bir yazısıyla karşılaşınca, üzüntüm uçtu gitti.
Sayın Uysal, “Yonus”Emre Roma’da başlıklı yazısıyla açılış yaptı. Prof. Dr. İdris Nebi Uysal, akademik disiplinin izlerinin görüldüğü yazısında, “Yunus’un adını ve ilahilerini XV. yüzyılda rönesans ve reformun eşiğindeki Avrupa’ya taşıyan, bize de o dönemin Türkçesinden tadımlık örnekler sunan Şebeşli Georg’u” anlatmış.
Müjde!
Kıymetli Hocam Uysal bir de müjde verdi. Benden okumuş olun; Sayın İdris Nebi Uysal (belki de ilk kez duyacağımız) Yunus Emre konulu araştırmalarını haftada bir kez yazacağını söyledi.
Yine ayni gün karamandan.com ailesinden Mükremin Kızılca, tarihi belgelere aşinalığının ve arşivciliğinin verimi olan “Osmanlı Arşivinde Yunus Emre Nereli?” başlıklı yazısıyla “çorbada hem yağım hem tuzum olacak” demekten geri kalmadı.
Sayın Kızılca, uzun yazısının sonunda Yunus’un, ‘insan incitmeme’ düsturuna sadakatle şöyle yazmış:
“Buna göre, Yunus Emre hem Eskişehirli hem Karamanlıdır ama içinde kendisinin yattığı sadece bir türbesi vardır, o da Karaman’dadır.”
İnşallah başka yetkin isimler de Yunus Emre yazılarıyla hem bizleri bilgilendirir hem Karaman külliyatına katkı sağlar.
Manevi Mesaj
Sevgili arkadaşım Mustafa Rıfkı Okur’un “Ahmed Bey kardeşim” diye başlayan mesajı, Karaman’da Yunus Emre aşkıyla yanan insanlar olduğunu hatırlattı:
“Ben bu mübarek zatın (Yunus Emre) Karaman’da yattığına yürekten inanıyorum. Bir abimizin yakın zamanda vefat eden annesi, mana aleminde Yunus Emre’yi görüyor. Teyze (merhume) kendisine soruyor. ‘Sizin için başka yerlerde yattığınız söyleniyor, bu doğru mu?’ Yunus Emre şu cevabı veriyor: Evladım, onların söylediklerine bakma. Ben Karaman’da yatıyorum. İnşallah öyledir.” Bence de, inşallah öyledir.
Aliye Örs Küçükoğlu
Karaman Kız Meslek Lisesi’nin efsane müdiresi Sayın Aliye Örs Küçükoğlu, Yunus Emre sevgisiyle dolu yüreğinin yanı sıra, bir dönemin tanıklarından. Aliye Hanımefendi geçmiş yıllardaki Yunus Emre törenlerinde görev almış, konferansçıları dinlemiş, Yunus Emre araştırmaları ve etkinlikler için gelen konukları ağırlamış, onlara refakat etmiş.
Aliye Hocam, Prof. Dr. Hulusi Güngör’ün çalışmalarını da hatırlıyor. Yakın dönemin canlı tanığı. Kendisiyle röportaj yapılsa, bir dönemin Karaman’ı hakkında çok önemli bilgilerin ortaya çıkacağına inanıyorum. Aliye Örs Küçükoğlu’nun Karaman’ın ilçe olduğu yıllarda Milli Eğitim Müdürlüğü yaptığını da hatırlatırım.
Aliye Hocam, Prof. Dr. Mehmet Kanar’ın “Yunus Emre Dîvân – Diliçi Manzum Çeviri” başlıklı, Ayrıntı Yayınları’ndan çıkan çevirisinden haberdar olup olmadığımı sormuş. İlgilenenlere duyurmuş olayım. Aliye Hocama bir kez daha teşekkür ederim.
Yeşildere’ye Selam
Yeşildere’nin son Belediye Başkanı Ticaret Lisesi’nden ve MTTB’den arkadaşım sevgili İbrahim Koçak, İsmail Hacı Zaviyesi’ni, zaviyenin onarımı için yaptıklarını ve ziyaretçilerini anlattı. Ayrıca Yeşildere’ye, kendisinin yaptırdığı Karaman’ın ilk tarım köyüne davet etti.
Sayın Koçak, ilginç bir tespitini de paylaştı. Zaviyenin hikmeti mi, uğuru mu, nasip mi, bilemedim. Ama dinlerken gülmekten kendimi alamadım. Bir başka yazıda sizlere anlatmak istiyorum.
Saray Ailesi ve Yunus Emre
Karaman ve Yunus Emre başlıklı her çalışmanın gizli mimarlarından biri Saray Bisküvi Yönetim Kurulu Başkanı Sami Özdağ’dır. Sayın Özdağ’ı anmamak, bir dönem Yunus Emre adına yaptığı çalışmaları hatırlamamak vefasızlıktır. İnşallah bir başka gün bu konuda da yazacağım.
Bir büyük müjde de Karaman’ın Yunus Emre sevdalısı bir güzel insandan gelecek inşallah. Şimdilik sır. Uzun süredir takipte olduğu bir işi sonlandırmak üzere. Gerçekleşirse, Yunus Emre Anma Yılı’nda Karaman’a en büyük hediye olacağını söyleyebilirim. Olmazsa da onların Karaman’a katkıları çok. Yunus Emre için yaptıkları güzel işlerin devamı gelecektir.
Belgelerin İzini Sürmek
Bir yazımda, Adnan Saygun’un bestelediği Yunus Emre Oratoryosu’nun Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Büyük Salonu’nda 25 Mayıs 1946’da icrası kapsamında, yazma Yunus Emre divanları ve Yunus Emre ile ilgili vesikaların orijinallerinden oluşan bir sergi açıldığını belirtmiştim.
Bu sergi için Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden yazma Yunus divanları ve Yunus Emre’yle ilişkili kitap ve vesikaların orijinalleri toplanmış, bunlar Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nde sergilenmişti. Bu sergide Karaman’dan gönderilmiş divan veya orijinal belge var mıdır? Araştırılması gereken konulardan biri olabilir. İzini sürmek gerekir.
Ayrıca, 1960’larda Karaman’da kurulan Yunus Emre Derneği’nin çalışmaları hakkında araştırma yapılması gerekir. Derneğin kuruluş süreci, yöneticileri, etkinlikleri, kararları akademik çalışma ile gün ışığına çıkarılmalıdır. (Bu işi en iyi şekilde yapacak kişi Sevgili Uğur Erkan’dır.)
Konya Evkaf Arşivi’ndeki eski vakıflar defterinde Yunus’un Karamanlılığını açık bir şekilde gösteren kayıtların yer aldığı sayfaların çalındığı yolundaki iddiaları hatırlatmak isterim. Bu konu uzmanlarca araştırılmalı, sonucu kayda geçirilmelidir.
Vefik Boynukalın
Anı Bisküvi’nin kültür hizmeti olarak 2020’de yayımladığı ve pandemi günlerinde birçok Karamanlının okuma imkanı bulduğu “Toprak Damlı Evlerin Çocukları” kitabında bir bölüm beni çok etkilemişti.
Anı Bisküvi kurucularından Boynukalın Kardeşler’in en küçüğü, kadim dostum Ahmet Vefik Boynukalın’ın kendi kaleminden kendisini anlattığı yazısında iki paragraflık şu cümleleri ezber etmişim:
“Anne ölünce yuva dağılıyor. Bunu öğrenmek için hiç beklemiyorsunuz. Babamın vefatından sonra annemin üzerimize çektiği korunaklı çadır yırtıldı. Şefkat meleğinin sıcaklığının yerini buz gibi gerçeklik aldı. Annesizlik daha çok acıtıyormuş. Annemin ölümü benim için bir travma oldu. Kemal abim Almanya’ya, Nazım abimin yanına gitmeye karar verdi ve gitti.
Bir hafta sonra okullar açıldı. Okula başladım ama dersin ortasında ağlayarak sınıftan çıkıyordum. Bu halim, iki ay kadar devam etti. O günler gerçekten benim için zor günlerdi. Bunalıma girmiştim. Her gün sabah namazına Yunus Emre Camisi’ne gidiyordum. Burada teskin oluyordum. İçimdeki daralma, sıkıntı hafifliyordu. Yunus Emre Camisi’nin manevi ikliminde kıldığım namazlar, benim ilacım oldu. Ağlama krizlerim kayboldu ve bunalımdan çıkabildim.”
Kirişçi’de Huzur Bulmak
Rahmetli babam da, Kethane Cami evimizin bitişiği olmasına rağmen Cuma günleri sabah namazını Yunus Emre Camisi’nde kılardı. Babam, “Kirişçi Cami” derdi ve orada namaz kılmanın huzurunun bir başka olduğunu söylerdi.
Babam, Kirişçi Camisi’nden çıkınca yolunun üstündeki Duru Ailesi’ne ait Numune Ekmek Fırını’na uğrar, kalabalık ailemizin sabah kahvaltısına çarşı ekmeği ya da upuzun ve sıcacık Karaman pidesi getirirdi. Pide, soğumadan hemen tükenirdi.
Yunus’u Örnek Almak
Yazıya yine Mustafa Rıfkı Okur’dan gelen notla nokta koyalım.
“Yunus Emre’miz her nereli olursa olun bir Allah dostudur. Bütün topraklar o’nu bağrında bulundurmaktan onur duyarlar. Bizler için onun kabri şerifleri o kadar önemli değildir. Bu konuyu bu açıdan değerlendirmek lazım. Bizler, nerede medfun olurlarsa olsun bu konuyu fazla araştırmayalım derim. Yani, buna tarihsel ve turistik bir açıdan da bakmayalım derim.
Mesele şu:
Mademki büyük bir görüşle O’nun Allah dostu olduğuna inanıyoruz. Mademki sözleri ve yaşayışı Hak Dostu adaylarına bir rehberdir, bir ışıktır; O halde bizler merhumun ruhunu ancak onun yaşayışına, şer’i yönüne ve bizi yönlendirmesine ağırlık vermeliyiz. Yunus’umuz o zaman huzurla yatacak ve bizlerden memnun kalacaktır. Karaman’da olması bizim onurumuzdur. Bunu kabul ediyoruz. Ama milliyetçilik onuruyla O’nun nerede yatmakta olduğundan çok; Allah ile dostluğunu nasıl tesis etmiş, onu örnek almalıyız. Yunus severlere saygılar.”
Ahmet Tek