‘Ballı’ yazılarımın sonuncusunu okuyacaksınız. Ballı yazı çoktandır aklımdaydı. Hatırlamama vesile, Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün “Karaman’da Organik Arıcılık Hayata Geçiyor” başlıklı paylaşımı oldu.
İl Müdürlüğünün paylaşımını, yazım hatalarına dokunmadan özetliyorum:
“Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Hayvan Sağlığı Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen “Karadağ’da Organik Arıcılık Projesi” kapsamında organik kovan dağıtım programı düzenlendi.
Programda İl Müdürü Hatice Bulut, Karaman Arıcılar Birliği Başkanı Gürsel Yasan, Karadağ Bölgesinde Üçkuyu, Madenşehri, Kılbasan ve Kisecik köylerinde uygulanan projenin amacı ve hedefleri hakkında katılımcılara yönelik bilgiler verdi.
İl Müdürü Bulut; “Tarım ve Orman Bakanlığı ile birlikte arı yetiştiricilerinin toplam 1 milyon 558 bin 200 Türk Lirası katkı sağladığı proje kapsamında 10 işletmeye 895 adet organik kovan dağıtımı yapılacağını, ilimizde yaklaşık 900 işletme ile 70 bin kovanda bal üretimi yapıldığını, ilimizde bu yıl bal rekoltesinin 840 ton olduğunu, proje ile Karadağ’da organik arıcılığın yaygınlaştırılması ve kaliteli bal üretiminin teşvik edilmesi amaçlanıyor.” dedi
Kovan dağıtım programına Vali H.Engin Sarıibrahim, İl Jandarma Komutanı Dr. Albay Murat Alkan, AK Parti İl Başkanı Murat Öztürk, İl Genel Meclis Başkanı Tamer Yıldızbaş, AK Parti Merkez İlçe Başkanı Süleyman Kazanç, Kadın Kolları Başkanı Fatma Coştu, Karaman Arıcılar Birliği Başkanı Gürsel Yasan, Karaman STK ve Oda ve Birlik Başkanları ile üreticiler katılmış.
Fotoğraflarda bir tır dolusu kovan ile etkinliğe ait afişler dikkatimi çekti. Mutlu oldum. Bal ormanları hazırlanması, ücretsiz kovan dağıtımları, kovan başına ve kraliçe arı başına parasal destekler, hibeler, kovan, polen kapanı, elektrikli çit sistemi, bal süzme makinesi, polen temizleme ve kek hazırlama makineleri, güneş enerjisi sistemleri, karavan gibi ilgili ekipman için yatırım kredileri Türkiye’nin bal üretimini artırdı.
Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan Bal Haritasında, Karaman’da bal üretiminin 341 ton, kovan sayısının 64 bin 631 ve işletme sayısının 955 olduğu belirtilmiş.
Tarım Orman İl Müdürü Hatice Bulut, Karaman’ın bal üretim miktarını 840 ton olarak açıklayınca “Acaba yanlış mı yazıldı?” diye tereddüt ettim. İl Müdürlüğünün sosyal medya hesabından da kontrol ettim. Orada da aynı rakam var. İl Müdürü Hatice Bulut rakamları karıştırmış. 840 ton nerde, 341 ton nerde? Üç kata yakın bir abartma durumu söz konusu.
Yazılı olmayan veri paylaşımları çoğu kez sakattır. Nice ünlü isim konuşurken veri paylaşımında “salla gitsin” yöntemini uygular. Gazetecilik yaptığım için biliyorum. Bu yanlışlığı kimse fark etmez demeyin. Her yanlış bir filtreye takılır. Yanlış fark edildiğinde düzeltme yoluna gidilmeli. İnşallah önümüzdeki yıllarda 840 tonu buluruz. Belki bin tonu geçeriz. Karaman’ın alt yapısı, coğrafi konumu, bitki örtüsü arıcılığa çok elverişli.
Karaman’ın her yanından bal akıyor dedik ya, hangi çeşit balımız var, onları da bir görelim. Bal çeşidimiz maalesef sınırlı sayıda, dört çeşit: Ayçiçeği, çiçek, kekik, geven.
Türkiye’de bal ormanları oluşturulmuş. Sayıları 796’ya ulaşan bal ormanlarından Karaman’da nasibini almış. Yazının başlığındaki sorunun yanıtı; Karaman’da 12 tane bal ormanı kurulmuş. Toplam 5 bin 660 kovan kapasiteli Karaman’daki bal ormanlarının isimleri ve kapasiteleri şöyle:
- Başyayla: 400
- Kıraman: 600
- Başkışla: 200
- Ardıçkaya: 600
- Akçaşehir: 600
- Çimenkuyu: 800
- Görmeli Köyü: 120
- Turanşah: 800
- Güneyyurt: 340
- Akarköy: 200
- Balkusan: 800
- Güldere: 200
Türkiye, koloni varlığı ile Çin’den sonra ikinci, bal üretiminde ise Çin ve Arjantin’in ardından üçüncü sırada yer alıyor. Dünyadaki çam balının yüzde 90’ını Türkiye üretiyor. Bal üretiminin Türkiye ekonomisine katkısı büyük.
Geçen yıl 2 Haziran’da, Karadağ balına “Organik Bal Sertifikası” almak için çalışmalara başlandığı açıklanmıştı. Organik Bal Sertifikası, Coğrafi İşaret’ten ayrı bir işlem. Sertifikayı, Organik Tarım Yönetmeliği gereğince bakanlığın denetim yapma yetkisi verdiği kuruluşlar düzenlerken, Coğrafi İşaret tescili Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yapılır.
Türkiye’nin Coğrafi İşaret tescilli balları:
- -Ağrı Geven balı,
- -Aydın Dikmen Çiçek/ Kekik balı
- -Rize Ayder Anzer balı,
- -Artvin Çiçek balı,
- -Bayburt balı,
- -Bingöl balı,
- -Denizli Babadağ Kekik balı,
- -Düzce Kestane balı,
- -Kars balı,
- -Erzincan Refahiye balı,
- -Erzurum Karayazı balı,
- -Elazığ Geven balı,
- -Gaziantep Zahter balı,
- -Munzur balı,
- -Marmaris Çam balı,
- -Kastamonu Kestane balı,
- -Karabük Yenice Ihlamur balı,
- -Kayseri Özvatan Çiçek balı,
- -Kırklareli Meşe balı,
- -Sakarya Kocaali Çamdağı Kestane balı,
- -Sinop Kestane balı,
- -Samsun Salıpazarı Kestane balı,
- -Sivas Zara balı,
- -Siirt Pervari balı,
- -İstanbul Şile Kestane balı.
Bal yeryüzünün bereketi. Türkiye bu bereketten en çok nasiplenen ülke. “Balı bir arılar bir de Türkler yapar” diye bir söz duydum. Yurt dışında söyleniyormuş. Çok üzüldüm. İnşallah Karaman bu iddiadan uzaktır.
Yılın bir bölümünde yaşadığım Trakya, bal denizinde yüzen adaya benzer. Bal üretimi ve bal verimi çok yüksek. Kırklareli’nin Coğrafi İşaretli meşe balı, Tekirdağ’ın karaçalı balı ile Edirne’nin akasya ve yonca balı pek lezzetlidir.
Not: Karaman’ın Ayrancı ilçesi Berendi köyündeki 2400 metre rakımlı Göğeri Yaylasında bal hasat şenliği düzenlenmiş. Vali H. Engin Sarıibrahim, Karaman’ın endemik bitkiler açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu ve ülke genelinde yapılan yarışmalarda birçok kez derece kazanıldığını belirtmiş.
Sarıibrahim, binbir emek ve zorlukla üretimi yapılan bal hasadının arıcılar için hayırlı ve bereketli olmasını dilemiş. Bizim dileğimiz de aynı. Tatlı yiyelim tatlı konuşalım. Bal yurdunun bal akan ırmakları kurumasın. Bal nimetine hile karıştıran sahtekâr ve ahlâksızları Allah bildiği gibi yapsın.
AHMET TEK