Karadağ Balı Coğrafi İşaret Alabilecek mi?

“Karadağ’da arıcılık çok eskilere dayanır. Dört kuşaktır arıcılık yapan aileler var.” Bu sözler, Karaman İli Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Gürsel Yasan’a ait.

Gürsel Yasan da arıcı. Bazıları gibi bilmediği, yapmadığı bir işin başkanı değil. Kişi bildiği işi yapmalı. Böylelerinin hem kendilerine hem mensuplarına yardımı dokunur. Boşa konuşmazlar, iş üretmekten, işini adam gibi yapmaktan gayrı düşünceleri yoktur.

Gürsel Yasan’ı aradığımda zirvelerdeymiş, kovanlarının başında. Telefonla bile iletişimin sağlanamadığı yerler ne çok. Biz hâlâ iletişim şirketlerine inanılmaz derecede abonelik bedeli ödeyelim, onlar servis ağını iyileştirmesin. Ne âlâ memleket! Ödediğimiz bedel, hizmete değse bari.

Gürsel beyden, Karadağ’daki arıcılık ve bal üretimine ilişkin bilgiler istedim. Karaman’a döndükten sonra verileri gönderdi. Karadağ’ın bitki örtüsü yönünden zengin ve endemik türlere bile sahip olduğunu biliyordum.

  • Yasan’ın gönderdiği bilgilere göre, arıcılık açısından bitki örtüsü dikkate alındığında; Karadağ’daki çeşitlilik şöyle:
    -Mor kekik,
    -Beyaz kekik,
    -Keven (Geven),
    -Mor şapla,
    -Beyaz şapla,
    -Ada çayı çeşitleri,
    -Koyun otu,
    -Somurgan,
    -Ballıbaba (ballık),
    -Sığırkuyruğu,
    -Süpürge otu.

Bu kadarla sınırlı değil. Karadağ’da birçok değişik kır çiçekleri var ve arılar bunlardan polen topluyor.

Karadağ’ın Bereketi

  • Karadağ’dan arıcılık açısından tam 10 köy yararlanıyor. Bir başka ifadeyle, Karadağ’ın balını 10 köy yiyor. Bu köyler:
    -Üçkuyu,
    -Madenşehri,
    -Kılbasan,
    -Dinek,
    -Süleymanhacı,
    -Ortaoba,
    -Kaşoba,
    -Kisecik,
    -Demiryurt,
    -Eminler.

İslihisar, Karacaören ve Eğilmez ise kısmen yararlanıyor. Toplam 13 köyde, 47 işletmede 3 bin 599 koloni ile arıcılık faaliyeti sürdürülmekte. Karadağ’da, yıllara göre değişmekle birlikte yıllık 30-50 ton arasında bal üretimi yapılıyor. Karadağ yağışını iyi aldığı yıllarda verim kovan başı 15 -17 kg civarında oluyor. Kurak yıllarda ise verim kovan başı 8-10 kilograma kadar düşüyor.

Gürsel Yasan, Karadağ etrafında arıcılığın yoğun olduğu köyleri sırasıyla Üçkuyu, Kisecik, Madenşehri, Kılbasan, Demiryurt, Kaşoba ve Ortaoba olarak belirtti. Gürsel Yasan’ın verdiği bilgiye göre, Karaman Tarım Orman İl Müdürlüğünce Karadağ’da Organik Arıcılık Projesi kapsamında Üçkuyu ve Kisecik’ten 10 üreticiye 895 adet organik kovan dağıtıldı.

Karadağ balı için ‘Coğrafi İşaret’ alınacağına ilişkin haberi, 7 Aralık 2023’te duydum. Karaman Tarım ve Orman İl Müdürü Hatice Bulut, bu müjdeyi, Organik Arıcılık Projesi kapsamında Üçkuyu köyünde arıcılık yapan üreticilere kovanlarının teslim edildiği törende dile getirmişti.

Bulut, o günkü konuşmasında, projeye Üçkuyu köyü ile başlandığını, bundan sonraki süreçte Karadağ bölgesindeki bütün köylerde devam edileceğini belirterek, “Karadağ balının Coğrafi İşaret çalışmasının devam ettiğini” söylemişti. Türkiye’de coğrafi işaret alan 29 tescilli bal var. 27 bal da başvuru aşamasında tescil almayı bekliyor. İnşallah Karaman’ın yeni coğrafi işaretli ürünü Karadağ balı olur.

(Devam Edecek)

Ahmet Tek