KMÜ’nün Hocasına Eskişehir’den Plaket, Ankara’dan Yeni Görev“Karaman, başarılı insanlarını görmezden geliyor” desem, acımasız mı davranmış olurum? Karaman’a haksızlık yapmış sayılır mıyım? Bu iddia, ünlü yazar Oscar Wilde’a atfedilen, “Hiçbir iyilik cezasız kalmaz” sözü kadar ağır değil.
Karaman, başarılı evlatlarını diri diri gömmüyorsa da onu yok sayarak, tebrik etmekten kaçınarak kendisiyle baş başa bırakıyor.
Geçtiğimiz günlerde, Karaman’ın atom karıncası, her güzel işin planlayıcısı, marifetli gençlerinden İ. Ethem Büyükköse, sosyal medyada şu paylaşımı yaptı:
“Karaman resmen ikiye bölünmüş. Bir tarafta şehre değer katmak ve değişime öncü olmak isteyenler. Diğer tarafta kendi konfor alanlarını şehrin önceliklerinden daha önemli gören ve değişime ve değer yaratanlara muhalefet edip onlara saldırmayı hak görenler. Ama kimler bunun farkında o da muamma… Farkındayım diyenler, lütfen yorumlara görüşlerinizi belirtiniz.”
Mustafa Koçak’ın yanıtı dikkatimi çekti. Koçak da kendince bir tespitte bulunmuş.
“Bence 3’e bölünmüş:
-Karaman’da yaşayanlar,
-Karaman’ı yaşayanlar,
-Karaman’ı yaşatanlar.
Bir grup habersiz,
Bir grup kaygısız,
Bir grup ise çaresiz.”
Bunları niye yazıyorum? Aşağıdaki yazıyı okuyun, haklı mıyım, değil miyim? Ondan sonra karar verin
Türk dilinin başkenti Karaman’dan, Türk Dil Kurumu (TDK) Bilim Kurulu Asil Üyeliğine ilk temsilci olarak adını yazdıran Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi (KMÜ) Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı Prof. Dr. İdris Nebi Uysal, aynı kurumun “Terim Bilimi Bilim ve Uygulama Kolu” üyeliğine seçildi.
Uysal, Karaman’da Türk Dil Bayramı ve Yunus Emre’yi Anma Etkinlikleri yapılırken, Eskişehir’de, 11 Mayıs 2024 tarihinde “2. Geleneksel Yunus Emre Ödülü” ile onurlandırılmıştı.
Önce Prof. Dr. İdris Nebi Uysal kim, ne yapıyor, ne oldu da Karaman onu tebrik etmek zorunda? Önce bu konuyu ele alalım, sonra eleştirilerimizi sıralayalım.
İdris Nebi Uysal, ilkokulu Gazi Mustafa Kemal’de, ortaokulu Anafartalar’da bitirmiş. KMÜ Edebiyat Fakültesi Bölüm Başkanı. Prof. Dr. İdris Nebi Uysal, 15 Kasım 2023’te, TDK Başkan Vekili Prof. Dr. Osman Mert’in imzasıyla, 1932’de Atatürk’ün talimatıyla kurulan TDK Bilim Kuruluna seçildi.
TDK’nın KMÜ’ye gönderdiği yazıda şu ifadeler yer almıştı:
“Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Teşkilat ve Görevleri hakkında 664 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 13. Maddesi ile Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Asil, Şeref ve Haberleşme Yönetmenliğinin 6. Maddesine istinaden 13.11.2023 tarihli ve 867/05 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile Üniversiteniz Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İdris Nebi Uysal Türk Dil Kurumu (TDK) Bilim Kurulu Asil Üyeliğine seçilmiştir.”
Prof. Dr. Uysal’ın, o tarihte başlayan görevleri: -Güncel Türkçe Sözlük Bilim ve Yazım Kılavuzu Uygulama Kolu Üyeliği,
-Ağız Araştırmaları Bilim ve Uygulama Kolu Üyeliği,
-Türkiye Türkçesi Ağızları Atlası Projesi Yürütme Komisyonu Üyeliği şeklinde devam etti.
Şimdi TDK’dan bir görev daha üstlendi. TDK bünyesinde görev yapan kollar (komisyon gibi) var. Bunlardan biri de “Terim Bilimi Bilim ve Uygulama Kolu.” Uysal, artık “Terim Bilimi Bilim ve Uygulama Kolu”nda da çalışacak.
Bu kol her ay düzenli olarak birkaç defa toplanıyor. Terim sorunları, diğer dillerden giren terimlere Türkçe karşılıklar önerme gibi görevleri var. Bu kol, Güncel Türkçe Sözlük Bilim ve Uygulama Kolu, Dil Bilgisi ve Dil Bilimi Bilim ve Uygulama Kolu ile birlikte çalışıyor.
Daha önceki bir yazımda, İdris Nebi Hoca için “Türkçe hassasiyetiyle tanıdığım ve Türkçe üzerine uyarı yazılarıyla bu işe gönül veren bir dost” demişim. Aynı yazıda şu cümleler de yer almış:
“İdris Nebi Uysal Hocamızın bu göreve layık görülmesi hem Karaman hem KMÜ adına önemli bir kazanımdır. Türkçenin başkenti’nden bir temsilcinin TDK Bilim Kurulu Asil Üyeliğine layık görülmesi, onursal olduğu kadar işlevsel bir görevlendirmedir.
Yaklaşık 30 bilim insanının yer aldığı Bilim Kurulu yılın belirli dönemlerinde düzenli olarak toplanıyor. Kurul üyeleri ayrıca Bilim ve Uygulama Kolları (Dil Bilimi ve Dil Bilgisi Kolu, Sözlük Kolu gibi), Komisyonlar ve Yazı Kurullarında görev alıyor. Türk Dil Kurumunun yıllık çalışma programının ve çalışma takviminin Başkanlık makamına sunulması da Kurul’un asli görevleri arasında bulunuyor.”
Prof. Dr. İdris Nebi Uysal, Karaman’da Türk Dil Bayramı ve Yunus Emre’yi Anma Etkinlikleri kutlanırken, Eskişehir’e davet edildi. Hem de Yunus Emre Ödülü verilmek üzere.
Merkezi Eskişehir’de bulunan Kayıboyu Derneği, 11 Mayıs 2024 tarihinde, aralarında İdris de Nebi Uysal ve bazı bilim adamları ile sanatçıları “2. Geleneksel Yunus Emre Ödülü” ile onurlandırdı.
Dernek; Mihalıççık Belediyesi, Yunus Emre Yörük Türkmen Derneği ve diğer paydaşlarıyla birlikte Yunus Emre konulu araştırmalarıyla öne çıkan şair ve yazar Mustafa Özçelik, akademisyenler Orhan Kemal Tavukçu, Bayram Dalkılıç, Haşim Şahin, Gagavuz asıllı sanatçı Leonida Timuş’a ödüller verdi.
Uysal Hoca, “İlk Ödülüm Eskişehir’den” başlığıyla, Karaman Gündem’deki köşesinde güzel bir yazı yazdı. Okumanızı öneririm.
Uysal Hoca, köşesinde “Ödül, çift yönlü bir eylemdir. Dağarcığında alan için de veren için de bazı anlamlar taşır. Almak hüner, başarı, çaba gerektirir. Vermek için de farkı fark edebilecek bilgi ve kültüre sahip olmak, öne çıkan değeri alkışlayacak olgunluğu sergilemek lazımdır. Bir kişiyi bir ödüle layık görmenin cesaret istediği de unutulmamalıdır. Vermek almaktan daha zordur.” diye yazmış.
Dil Bayramı etkinlikleri üzerine ayrıca yazacağım. Onca yıldan sonra birçok etkinlikle kutlanan ve neredeyse bir haftaya uzanan Dil Bayramı yaşadık. Haberi olmayanlar, hiçbir programa katılmayanlar, güzellikleri kaçırdıklarına hayıflanmak yerine küstahça yorum yapmaktan utanmadılar. Dil Bayramına burun kıvırdılar.
Benim eleştirim, daha önce de önerdiğim “Yunus Emre Vefa Ödülleri” konusudur. İster belediye ister valilik, ister bir STK, ister hepsi bir arada olsun, Karaman’a değer katanlara, Karaman’a katkı sağlayanlara, Karaman’da kültür ve sanat adına onur duyulacak işler kotaranlara ödül verilmesi gerektiğidir.
Bu kapsamda;
-İdris Nebi Uysal hocaya,
-Karaman Ezgisi yazarı Murat Ay’a,
-Karaman’a prestijli kaynak eser kazandıran Saray Se-Ka- Sar Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Sami Özdağ’a,
-Karaman’da Yeşilay’ı kurup güzel işler başaran ayrıca Çocuk İftarları’nın hamiliğini yapan Duru Bulgur’un Onursal Başkanı İhsan Duru’ya,
-Dil Bayramı’na armağan olarak her yıl bir kitap yayımlayan Anı Bisküvi yöneticilerinden İ. Rıfkı Boynukalın’a,
-Karaman FK’yı ayağa kaldıran iş insanları Mehmet Ali Han ve Süleyman Han’a,
-Gazi Kültür Sanat Merkezi’nin oluşumuna emek verenlere,
-Maarif Müzesi kurucusu Ali Yağcı’ya,
-Masalcı Teyze, Hacivat, Karagöz tiplemeleriyle tiyatroya ve müziğe gönül veren öğretmenlere,
-Karaman’da gastronomi kavramını gündeme getiren, TRT’de Karaman’ın tanıtımına vesile olan Meryem Evcen ve ekibine,
-Atlas Lale’ye (Latif Ateş ve çocukları),
-Karadağ’da yüzey araştırmalarına destek veren kurum ve kuruluşlara,
-Karaman’da her kesime satrancı sevdiren Mustafa Eroğlu’na,
-Karaman’ın duayeni Mehmet Ali Kırboğa’ya (Karasakal Hoca),
-Proje destekleriyle onlarca yatırıma imkan sağlayan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) Karaman İl Koordinatörü Özgür Öztürk ve ekibine,
-Torosların sevdalısı iş insanı Celalettin Ölmez’e,
-Karaman’ın gönüllü rehberi, gönül dostu, Karaman’ın hafızası Remzi Tartan’a,
-Karaman’ın tanıtımında etkin rol oynayan fenomenlere, özellikle Ömer Aslan’a (John Wick),
Adını zikredemediğim nice güzel insana birer plaket vermek, Karaman halkı adına onlara teşekkür etmek zor olmasa gerek.
Henüz kitabı görmemiş olmakla birlikte öğretmen Yusuf Yıldırım tarafından hazırlanan ve Duru Bulgur’un katkısıyla bastırılan “Sözüm Kendözüme Risâletü’n-Nushiyye’nin Yorumu” kitabı az buz iş değildir. Unuttuklarımdan özür dilerim.
Ahmet TekProf. Dr. İdris Nebi Uysal Kimdir:
1978 yılında Karaman’da doğdu. İlk (Gazi Mustafa Kemal) ve ortaokulu (Anafartalar) Karaman’da, liseyi Konya’da bitirdi. 2000 yılında Denizli Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldu.
Bir süre İstanbul ve Denizli’de Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda öğretmenlik yaptı. 2009 yılı Kasım’ından itibaren Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesinde çalışmaya başladı. 2015 yılında doçent, 2020’de profesör oldu. Bu üniversitede dekan yardımcılığı, enstitü müdürlüğü ve dekanlık görevlerinde bulundu. Hâlen Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanlığı görevini sürdürmektedir. Bununla birlikte TÜBİTAK, MEVKA, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı gibi kurumlarda kurul üyesi, panelist ve danışman olarak görev almaktadır.
Uysal’ın uluslararası dergilerde yayımlanmış makaleleri, ulusal ve uluslararası yayınevlerince yayımlanmış kitap ve kitap bölümleri bulunmaktadır.
Ayrıca çeşitli edebiyat, sanat ve şehir dergilerinde yayımlanmış makaleleri vardır. Karaman İli Ağızları ve Anadolu Ağızları Arasındaki Yeri, Yunus Emre Divanı Karaman Nüshası, Ahmet Mithat Efendi Üss-i İnkılap, Ahmet Mithat Efendi Zübdetü’l-Hakâyık, Yunus Emre Divanı’ndan Seçmeler, XX. Yüzyıl Başlarında Çağatay Türkçesiyle Yazılmış Bir Tıp Metni Tabibçılık, Türk Şiirinde Yunus Emre, adında telif, aktarma ve seçki niteliğinde eserleri; Türkçe, Eski Anadolu Türkçesi, Yunus Emre, sözlük bilimi, şehir ve dil konularında yayımlanmış makaleleri vardır. Bu çalışmalar; Türk Dili, Hece, Edebiyat Ortamı, Dil ve Edebiyat, Karabatak, Mahalle Mektebi, İmaret, Yenişafak, Yenişafak Kitap, karamangundem.com, insaniyet.net, maarifinsesi.com gibi gazete, dergi ve sitelerde yayımlanmıştır.
Lisans Düzeyinde Verdiği Dersler: Türkiye Türkçesi, Türkiye Türkçesi Ağızları, Eski Anadolu Türkçesi, Karahanlı-Harezm Türkçesi.
Lisansüstü Düzeyde Verdiği Dersler: Türk Dilinin Kaynakları, Osmanlı Türkçesi Metin İncelemeleri, Sözlük Bilimi.